Główny / Hipoplazja

Gruczolak przysadki: leczenie, leki, chirurgia

Przysadka to gruczoł, który reguluje funkcje innych gruczołów w ludzkim ciele. Gruczolak przysadki to łagodny, wolno rosnący nowotwór, który może prowadzić do zaburzeń równowagi hormonalnej, pogorszenia wzroku i innych problemów związanych z jego wzrostem.

Leczenie gruczolaka przysadki może odbywać się za pomocą leków, promieniowania, chirurgicznych lub domowych środków zaradczych.

Klasyfikacja gruczolaków przysadki

Gruczolaki przysadki są dość powszechne i występują u około 1 na 1000 dorosłych.

W większości przypadków gruczolaki przysadki są łagodne (nie mają komórek rakowych) i wykazują powolny wzrost. Raki przysadki (nowotworowe) występują niezwykle rzadko i stanowią mniej niż 0,2% wszystkich przypadków guzów przysadki.

Niektóre nowotwory mogą przenikać do sąsiednich struktur mózgu (na przykład zatok jamistych) i wywierać nacisk na tkanki.

Większość gruczolaków przysadki występuje spontanicznie. Przypadki związane z zespołem rodzinnym są znacznie rzadsze. W tych przypadkach zidentyfikowano kilka genów zaangażowanych w ich rozwój i wzrost.

Niektóre z zespołów rodzinnych mogących powodować gruczolaka przysadki to:

  1. Wielokrotna neoplazja endokrynna typu 1 i 4.
  2. Kompleks Karni.
  3. Zespół Albrighta.
  4. Rodzinny guz przysadki.

Gruczolaki są klasyfikowane według wielkości:

  1. Microadenoma: mniej niż 10 milimetrów średnicy.
  2. Macroadenomas: więcej niż 10 milimetrów średnicy.

Gruczolakowate są klasyfikowane zgodnie ze stopniem penetracji (inwazji):

  • o normalnym wyglądzie przysadki;
  • mniej niż 10 mm, ograniczone przez tureckie siodło.

Macroadenomas są klasyfikowane według stopnia penetracji (inwazji):

  • więcej niż 10 mm, ograniczone do tureckiego siodła;
  • inwazja struktur mózgu jest zlokalizowana przez tureckie siodło;
  • rozproszona inwazja struktur mózgowych poza tureckim siodłem.

Istnieją dwie różne grupy przysadki mózgowej.

W pierwszej grupie (65% wszystkich gruczolaków) występują gruczolaki przysadki, które powodują nadmierne wydzielanie określonego hormonu, wykazując odpowiednie objawy kliniczne. Ta grupa znana jest jako funkcjonujące guzy.

W drugiej grupie (35% wszystkich gruczolaków) są gruczolaki przysadki, które nie powodują nadmiernego uwalniania aktywnego hormonu. Ta grupa nazywa się gruczolami nieczynnymi.

Istnieją różne typy funkcjonujących gruczolaków:

  1. Prolaktynoma: wydzielają hormon prolaktyny.
  2. Somatotroficzne: wydzielają hormon wzrostu.
  3. Kortykotropia: wydzielać hormon adrenokortykotropowy.
  4. Tyrotroficzny: wydzielać tyreotropinę.
  5. Mieszane: zwykle wydzielany hormon wzrostu.

Bez względu na to, czy gruczolaki funkcjonują, czy nie, wielkość guza określa istotne objawy związane z wewnątrzczaszkowym uciskiem sąsiadujących struktur mózgu.

Duże guzy mogą uciskać chazmę wzrokową i nerwy wzrokowe wewnątrz mózgu, co prowadzi do zmniejszenia lub utraty widzenia u ludzi.

Duże gruczolaki mogą powodować bóle głowy z powodu skurczu receptorów bólowych zlokalizowanych w tureckim siodle lub mózgu.

Niewygenerujące gruczolaki przysadki mogą również powodować niedoczynność przysadki lub niedobór prawidłowego wydzielania hormonów przysadkowych.

W przypadku chorób przysadki mózgowej przeczytaj link.

Zobacz tutaj poważną chorobę karłowatości przysadki.

Leczenie gruczolaka przysadki mózgowej

Optymalne leczenie zależy od wielu czynników, a także od prawidłowej interpretacji wyników badań w każdym konkretnym przypadku.

Leki, metody chirurgiczne w połączeniu z radioterapią i środki homeopatyczne są metodami terapeutycznymi, które umożliwiają powrót do normalnego poziomu wydzielania hormonów przez przysadkę mózgową.

Leczenie zachowawcze

Niektóre guzy przysadki nie wywołują żadnych objawów ani zmian obserwowanych podczas badań hormonalnych lub okulistycznych.

Niektóre z nich znajdują się w badaniu mózgu z innych powodów.

Leczenie farmakologiczne gruczolaka przysadki

Kwestie leczenia są obsługiwane przez neuroendokrynologa.

Prolaktynoma zazwyczaj wymagają jedynie niechirurgicznego leczenia. Z reguły dobrze reagują na leczenie farmakologiczne (kabergolina, bromokryptyna), co zmniejsza wielkość guza i poziom produkcji prolaktyny.

W przypadku akromegalii lub choroby Cushinga preferowanym zabiegiem jest zabieg chirurgiczny. W takim przypadku terapia lekami odgrywa ważną rolę w przedoperacyjnych i pooperacyjnych okresach hormonalnej kontroli gruczolaka.

Środki farmakologiczne stosowane w akromegalii obejmują oktreotyd, lanreotyd, kabergolinę, bromokryptynę, pegwisomant, pasyreotyd. Leki te stosuje się w chirurgicznej resekcji, a także w przypadkach przetrwałych lub nawracających nowotworów.

W chorobie Itsenko-Cushinga, Pasireotide jest powszechnie stosowany do kontrolowania wytwarzania hormonu adrenokortykotropowego lub poziomu kortyzolu. Ketokonazol, kabergolina, mitotan i aminoglutetymid są również często stosowane w codziennej praktyce.

Leczenie neurochirurgiczne

Chirurgiczne leczenie gruczolaka przysadki pozostaje obecnie najszerzej stosowaną metodą. Chirurgia jest zwykle przepisywana na chorobę Cushinga, akromegalię lub niedziałające makrogruczaki.

W zdecydowanej większości przypadków (96%) stosuje się przezklinową operację przezdo brzuszną. Przeprowadza się ją metodami endoskopowymi, w zależności od przypadku. Ten sposób prowadzenia operacji gruczolaków przysadki jest obecnie najbardziej powszechny.

Mniej niż 4% operacji wykonuje się za pomocą minimalnie inwazyjnej kraniotomii (przez małe okienko w tkance kostnej czaszki).

Beam

Zastosowanie radioterapii jest wskazane w przypadku gruczolaka przysadki, które są trudne do leczenia lub gdy nie jest możliwe leczenie chirurgiczne i / lub farmakologiczne.

Korzyści z radioterapii nie pojawiają się natychmiast i rozwijają się z czasem. Stopniowo guz przestaje rosnąć, zmniejsza się jego wielkość i funkcjonowanie, aw niektórych przypadkach znika całkowicie.

Radiochirurgia stereotaktyczna wykorzystuje wysoce precyzyjne promieniowanie o wysokiej precyzji. Sprzęt używany do stereotaktycznych interwencji radiochirurgicznych obejmuje nóż gamma, akceleratory liniowe i terapię protonową.

Gruczolak przysadki - leczenie ludowych środków zaradczych

W przypadku łagodnych lub złośliwych gruczolaków przysadki, skrzyp jest bardzo pożytecznym zabiegiem.

Jako wewnętrzny środek do leczenia gruczolaka, należy wypić jedną filiżankę herbaty ze skrzypu rano i jedną wieczorem, 30 minut przed posiłkiem. Możesz zrobić taką herbatę w tempie 1 łyżeczki skrzypu na 1/4 litra wody Napój powinien wynosić 1,5-2 litrów herbaty w ciągu dnia małymi łykami.

Kolejnym ziołowym lekiem na rozwój gruczolaka przysadki jest brzoza.

Stosowany do walki ze złośliwymi guzami mózgu, sok brzozowy i kora brzozy może być bardzo przydatny w walce z łagodnymi nowotworami z powodu działania kwasu betulinowego.

Konieczne jest codzienne przyjmowanie 250-300 ml brzozowego soku przez 4-6 tygodni leczenia. Następnie zacznij brać 1 filiżankę bulionu brzozowego z korą każdego dnia, aż objawy guza zmniejszą się.

Najlepszym sposobem na zwalczenie gruczolaka gonadotropowego są witaminy C, E, A i inne produkty przeciwnowotworowe lub produkty oparte na flawonoidach i warzywach kapustowatych. W tym przypadku możesz wziąć ekstrakt z owoców Vitex Agnus Castus, pędy i jagody malinowe w postaci nalewki na 35 procent alkoholu.

Na temat efektu miażdżycy przysadki mózgowej przeczytaj link.

Wniosek

Regularna aktywność fizyczna może pomóc przywrócić siłę i poziom energii w ciele.

Przydatne będzie stworzenie odpowiedniego planu ćwiczeń w oparciu o potrzeby, zdolności fizyczne i poziom sprawności fizycznej osoby.

Ponadto ważne jest, aby przejść regularne badania lekarskie i skonsultować się z lekarzem, aby zadbać o swoje przyszłe zdrowie.

Gruczolak przysadki: objawy i leczenie

Gruczolak przysadki jest łagodnym guzem przedniego płata przysadki mózgowej. Przysadka mózgowa to niewielka struktura mózgu kontrolująca gruczoły dokrewne poprzez produkcję własnych hormonów. Gruczolak przysadki może być hormonalnie aktywny i nieaktywny. Objawy kliniczne choroby zależą od tego faktu, jak również od wielkości guza, kierunku i szybkości jego wzrostu. Głównymi objawami gruczolaka przysadki mogą być problemy ze wzrokiem, dysfunkcja gruczołu tarczowego, gruczołów płciowych, nadnerczy, zaburzenia wzrostu i proporcjonalność poszczególnych części ciała. Czasami choroba przebiega bezobjawowo. Rozpoznanie gruczolaka przysadki opiera się na obrazowaniu metodą rezonansu magnetycznego, badaniu okulistycznym i analizie zawartości poszczególnych hormonów we krwi. Leczenie gruczolaka przysadki może być chirurgiczne i zachowawcze. Z tego artykułu dowiesz się podstawowych informacji o tej chorobie, jej objawach i leczeniu.

Gdzie jest przysadka mózgowa

Przysadka mózgowa jest bardzo małą, ale bardzo istotną częścią układu nerwowego. Znajduje się u podstawy mózgu, w formacji kości zwanej "tureckim siodłem". Mimo niewielkich rozmiarów przysadka produkuje hormony regulujące aktywność endokrynnych narządów całego organizmu. Dlatego w przypadku gruczolaka przysadki (lub innych procesów patologicznych w tym obszarze) harmonijna praca całego organizmu zostaje zakłócona, a pojawiające się objawy mogą zostać zamaskowane jako zupełnie inna choroba.

Gruczolak przysadki stanowi około 10% całkowitej liczby wszystkich guzów mózgu. Częściej występuje u osób w wieku 30-40 lat. Choroba równie często dotyka zarówno mężczyzn, jak i kobiety. Guz jest łagodny i charakteryzuje się powolnym wzrostem.

Klasyfikacja gruczolaków przysadki

Tego typu guzy w medycynie można klasyfikować według kilku kryteriów.

Wielkość gruczolaków przysadki to:

  • miażdżycy (jeśli rozmiar guza nie przekracza 2 cm średnicy);
  • gruczolakowate (jeśli średnica guza jest większa niż 2 cm).

Microadenoma często nie dają żadnych objawów klinicznych, zwłaszcza jeśli nie produkują hormonów. Utrudnia to diagnozowanie choroby.

Zgodnie z ich zdolnością do syntezy hormonów gruczolaki przysadki podzielono na guzy hormonalnie aktywne i niehormonalne. Hormonalnie aktywne guzy wytwarzają hormony, ale w nadmiarze, to znaczy znacznie więcej niż wymaga organizm. Odpowiednio, guzy niehormonalne nie wytwarzają hormonów.

Hormonalnie aktywne gruczolaki przysadki są klasyfikowane zgodnie z rodzajem wytwarzanego hormonu. Mogą to być:

  • somatotropinoma (nadmierne tworzenie się hormonu somatotropowego);
  • prolactinoma (syntetyzuje się wiele prolaktyny);
  • kortykotropinoma (nadmiar hormonu adrenokortykotropowego);
  • tyreropinomia (zwiększona produkcja hormonu tarczycy);
  • gonadotropinoma (nadmiar hormonów, które regulują aktywność gruczołów płciowych).

W zależności od tego, który hormon jest w nadmiarze, pojawiają się pewne objawy choroby, o których opowiem nieco później.

W odniesieniu do tureckiego siodła i sąsiadujących formacji gruczolaka przysadki dzieli się na:

  • znajduje się w tureckim siodle (zwykle microadenomas);
  • rozciągający się poza tureckie siodło w górę lub w dół;
  • wpadając do zatoki jamistej i niszcząc ścianę tureckiego siodła.

Dlaczego występuje gruczolak przysadki mózgowej?

Lek nadal nie zna wyraźnie zaznaczonej przyczyny gruczolaka przysadki. Wiadomo, że gruczolak przysadki nie jest chorobą dziedziczną. Zakłada się, że jego wygląd może przyczynić się do:

  • urazowe uszkodzenie mózgu;
  • choroby zakaźne, centralny system nerwowy (zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych, ropień mózgu, uszkodzenie mózgu, gruźlica brucelozy, Kiła mózgowo-rdzeniowa, i tak dalej);
  • wpływ szkodliwych czynników na organizm matki w czasie ciąży (w tym palenie i picie alkoholu);
  • W ostatnich latach prześledzono zależność gruczolaków przysadki od długotrwałego stosowania doustnych środków antykoncepcyjnych.

Objawy gruczolaka przysadki

Objawy kliniczne gruczolaka przysadki można podzielić na dwie grupy:

  • oftalmiczno-neurologiczny, który jest bezpośrednio związany ze wzrostem guza w mózgu. Ich występowanie wiąże się z kompresją przez nowotwór sąsiednich formacji, a to jest przede wszystkim nerwy wzrokowe;
  • objawy endokrynologiczne związane z wytwarzaniem pewnych hormonów przez guz. Zjawisko niewydolności poszczególnych hormonów, które mogą wystąpić, gdy guz rozkłada komórki produkujące hormony przysadki, należy przypisać tej grupie objawów. W konsekwencji mogą to być objawy zarówno podwyższonych hormonów, jak i niskich poziomów.

Przyjrzyjmy się tym grupom objawów bardziej szczegółowo.

Okulistyczne objawy neurologiczne

Ta grupa objawów jest tym wyraźniejsza, im większy jest guz. Gruczolakowate mogą w ogóle nie objawiać się jakimkolwiek objawem okulistyczno-neurologicznym z tego powodu, że nie wykraczają one poza granice tureckiego siodła i nie ściskają otaczających struktur. Macroadenomas prawie zawsze mają co najmniej jeden z objawów okulistyczno-neurologicznych. Mogą to być:

  • ból głowy Jest nudny i bolesny w naturze, nie zależy od pozycji ciała, pory dnia, nie towarzyszy nudnościom i wymiotom, znajduje się w przednim, czasowym regionie, w obszarze oczodołu, jest słabo usuwany przez środki przeciwbólowe. Ból głowy wiąże się z naciskiem rosnącego guza na ścianach tureckiego siodła. Jeśli ból głowy jest ostro zwiększony, może to być spowodowane krwotokiem do tkanki guza lub nagłym, zwiększonym wzrostem guza;
  • zmieniające się pola widzenia. W większości przypadków oznacza to utratę bocznych połówek widzenia (tzw. Dwupłatkowa hemopatia). Objaw ten pojawia się w wyniku ucisku rosnącego gruczolaka nerwu wzrokowego przechodzącego pod przysadką mózgową. W tym momencie wykonują swoje przejście, zatem w zależności od stopnia kompresji włókien nerwu wzrokowego utrata pola widzenia może mieć różne rozmiary: od niewielkich czarnych punktów (punktów) w polu widzenia do całkowitej utraty połowy pola widzenia. Dość często pacjenci opisują swoje uczucia jako "patrząc przez rurkę". Przy długotrwałej kompresji nerwów wzrokowych może wystąpić atrofia nerwów wzrokowych, co objawia się zmniejszeniem ostrości wzroku i niemożliwe jest skorygowanie tego zjawiska za pomocą soczewek;
  • zaburzenia okulomotoryczne. Objawy te są związane z uciskiem nerwów, które powodują unerwienie wewnętrznych i zewnętrznych mięśni oka. Przede wszystkim jest to podwójne widzenie i może być niestałe, ale tylko, na przykład, patrząc w jednym kierunku; to jest zezowanie; to ograniczenie ruchu z jednym lub dwoma oczami w bok, w górę lub w dół. Takie objawy zwykle występują w bocznym kierunku wzrostu gruczolaka przysadki;
  • uczucie zatkania nosa i wydzielanie płynu mózgowo-rdzeniowego z dróg nosowych. Objaw ten jest charakterystyczny dla makrogruczaków przysadki mózgowej i związany jest z wydłużeniem tego procesu do zatok klinowych lub sitowych;
  • napadowe zaburzenia świadomości (omdlenia). Objaw ten może wystąpić, gdy makrochonak przysadki mózgowej rośnie i ściska podwzgórze.

Oznaki endokrynologiczne

Takie objawy są związane z nadmiarem jednego lub więcej hormonów przysadki mózgowej lub z brakiem wszystkich hormonów dla gruczolaków o dużych rozmiarach.

Macroadenomas ściskają normalną tkankę przysadki mózgowej, co prowadzi do zmniejszenia produkcji hormonów. W tym przypadku objawy niewydolności śródpłucnej rozwijają się:

  • zmniejszenie czynności tarczycy (zmęczenie, osłabienie, obrzęk tkanek, suchość skóry, zwiększenie masy ciała, obrzęk, ze względu na słabą tolerancję wysiłku fizycznego i umysłowego oraz zimnej i zmniejszenie emocjonalne);
  • zmniejszona czynność nadnerczy (obniżenie ciśnienia krwi, zmęczenie, zawroty głowy, zmniejszenie apetytu, nudności, a nawet wymioty);
  • zmniejszenie czynności seksualnej (zmniejszenie pożądania seksualnego, impotencja, anorgazmia, zaburzenia miesiączkowania, niepłodność);
  • u dzieci i młodzieży - zaburzenia wzrostu (opóźnienie rozwoju fizycznego).

Hormonalnie aktywne guzy, w zależności od rodzaju wytwarzanego hormonu, mogą objawiać się różnymi objawami. Zastanówmy się nad klinicznymi objawami niektórych z nich:

  • Somatotropinoma manifestuje się jaśniej u dzieci i młodzieży, ponieważ powodują one zjawisko przerostu całego organizmu (gigantyzm) lub jego poszczególnych części (tzw. Akromegalię). Nieproporcjonalny wzrost poszczególnych części ciała (najczęściej rąk, stóp, nosa, żuchwy) może towarzyszyć ból i zaburzenia wrażliwości w tych obszarach. Oprócz tych objawów, u dzieci i dorosłych, występuje otyłość, zwiększone pocenie się i przetłuszczanie się skóry, nadmierny wzrost włosów na ciele, pojawienie się dużej liczby znamion i brodawek, zwiększenie wielkości tarczycy bez pogorszenia jej funkcji, występowanie cukrzycy;
  • Kortykotropinomy prowadzą do zwiększenia stężenia hormonu adrenokortykotropowego we krwi i powodują zespół Itsenko-Cushinga. Głównymi objawami tego zespołu są podwyższone ciśnienie krwi, nadmierny wzrost włosów, pigmentacja skóry, otyłość (z dominującym odkładaniem się tłuszczu na twarzy, szyi, klatce piersiowej i brzuchu), osłabienie mięśni, rozstępy na brzuchu czerwonawo-niebieskawy kolor (rozstępy), zmniejszona odporność. Kortykotropinomy mogą się odrodzić i stać się złośliwymi, jak również przerzutami;
  • Prolaktyniaki u kobiet powodują zaburzenia miesiączkowania aż do całkowitego braku menstruacji, niepłodności, wydzielania mleka z gruczołów sutkowych. U mężczyzn głównymi objawami są osłabiona siła, obniżone pożądanie seksualne, wzrost gruczołów sutkowych (ginekomastia). Objawami charakterystycznymi dla płci męskiej i żeńskiej są: wysypka trądzikowa, łojotok, nadmierny wzrost włosów na ciele. Jest to prawdopodobnie najczęstszy typ gruczolaka przysadki;
  • Tyrrotropinomy powodują nadmierną produkcję hormonów tarczycy. W rezultacie rozwija się tyreotoksykoza: wzmożone pocenie się, dreszcze, gorączka, gorączkowy blask oczu, zwiększone ciśnienie krwi, zaburzenia rytmu serca, utrata masy ciała, częste i obfite oddawanie moczu, luźne stolce, niestabilność emocjonalna, płaczliwość;
  • gonadotropinomia prowadzi do naruszenia treści hormonów płciowych. Przejawia się to zmianami pożądania seksualnego, zaburzeniami miesiączkowania, ale mniej wyraźnymi w porównaniu z takimi zmianami w prolactinoma. Gonadotropinoma rzadko wykrywa się na podstawie podobnych objawów, częściej występują przypadkowo lub z obecnością związanych z nimi zmian neurologicznych w oczach.

Thyrotropinomy i gonadotropinomy są bardzo rzadkie.

Rozpoznanie gruczolaka przysadki

Pomimo tak wielu objawów klinicznych można stwierdzić, że rozpoznanie gruczolaka przysadki jest raczej trudnym przedsięwzięciem. Wynika to przede wszystkim z niespecyficzności wielu skarg. Ponadto objawy gruczolaka przysadki powodują, że pacjenci zwracają się do różnych specjalistów (okulista, ginekolog, terapeuta, pediatra, urolog, seksuolog, a nawet psychiatra). I nie zawsze wąski specjalista może podejrzewać tę chorobę. Dlatego pacjenci z podobnymi niespecyficznymi i wszechstronnymi reklamacjami podlegają badaniu przez kilku specjalistów.

Ponadto rozpoznanie gruczolaka przysadki pomaga w badaniu poziomu hormonów we krwi. Zmniejszenie lub zwiększenie liczby z nich w połączeniu z istniejącymi reklamacjami pomaga lekarzowi w ustaleniu diagnozy.

Wcześniej radiografia tureckiego siodła była szeroko stosowana w diagnostyce gruczolaka przysadki. Ujawniona osteoporoza i zniszczenie grzbietu tureckiego siodła, podwójny kontur jego dna służyły i nadal służą jako wiarygodne oznaki gruczolaka. Są to jednak późne objawy gruczolaka przysadki, to znaczy pojawiają się już ze znacznym doświadczeniem istnienia gruczolaka.

Nowoczesna, dokładniejsza i wcześniejsza metoda diagnostyki instrumentalnej, w porównaniu z radiografią, to obrazowanie rezonansu magnetycznego mózgu. Ta metoda pozwala zobaczyć gruczolaka, a im mocniejsze urządzenie, tym większe są jego możliwości diagnostyczne. Niektóre mikrourazy przysadki ze względu na ich mały rozmiar mogą pozostać nierozpoznane, nawet przy obrazowaniu rezonansem magnetycznym. Rozpoznanie niehormonalnych wolno rosnących mikroglei, które mogą nie wykazywać żadnych objawów, jest szczególnie trudne.

Leczenie gruczolaka przysadki

Wszystkie metody leczenia gruczolaków przysadki można podzielić na konserwatywne i operacyjne. Metody zachowawcze obejmują terapię lekami i radioterapię.

Niestety, leczenie lekami jest skuteczne tylko wtedy, gdy występuje niewielka ilość prolaktyny lub somatotropiny. W przypadku prolaktynoma podaje się bromokryptynę (Parlodel), co prowadzi do zmniejszenia wytwarzania prolaktyny, z somatotropinoma u osób starszych - oktreotydem. W przypadku innych typów gruczolaków przysadki lub dużych prolaktynoma należy stosować inne metody leczenia.

Radioterapia przy gruczolaku przysadki to kolejny sposób na pozbycie się przysadki mózgowej. Oto następujące metody:

  • zdalne promieniowanie lub terapia protonowa;
  • terapia gamma;
  • metoda radiosurgiczna.

Zaletą wszystkich tych technik jest nieinwazyjne leczenie. Metoda radiochirurgiczna jest prawdopodobnie najbardziej innowacyjną i nowoczesną metodą wśród radioterapii, ponieważ pozwala na naświetlanie tkanki nowotworowej przy minimalnym wpływie na sąsiadującą normalną tkankę, co zmniejsza liczbę skutków ubocznych napromieniania. Ponadto efekt ten można przeprowadzić nawet w warunkach ambulatoryjnych. Należy jedynie wziąć pod uwagę, że efekt promieniowania rozwija się przez kilka miesięcy.

  • przezczaszkowa przez trepanowanie czaszki;
  • przeznosowe (przezklinowe) - z nosa.

Naturalnie, pierwsza metoda dostępu jest bardziej traumatyczna, ponieważ wpływa na otaczającą tkankę mózgową. Niesie również ryzyko krwawienia i powikłań infekcyjnych. Czasami jednak w inny sposób niemożliwe jest dotarcie do guza. Dostęp przeznosowy jest minimalnie inwazyjną techniką endoskopową, to znaczy, gdy dostęp do guza wykonuje się bez nacięć w sondzie wprowadzanej przez nos. Cały proces operacji widoczny jest pod powiększeniem na ekranie monitora. Technika ta zmniejsza prawie do zera ryzyko krwawienia lub powikłań infekcyjnych.

Taka sytuacja kliniczna występuje rzadko, gdy gruczolak przysadki staje się przypadkowym stwierdzeniem podczas badania innej choroby. Jeśli w tym samym czasie guz nie wytwarza hormonów, nie wzrasta (jak ustalono w wyniku wielokrotnego obrazowania metodą rezonansu magnetycznego w ciągu kilku miesięcy), możliwe jest po prostu monitorowanie przez lekarza, bez żadnej interwencji. Jeżeli w trakcie ponownego badania zostanie wykryty wzrost nowotworu lub zacznie produkować hormony, zalecane jest promieniowanie lub leczenie chirurgiczne.

Czasami gruczolaki przysadki dają nawroty. W takich przypadkach może być konieczna ponowna operacja.

Zatem gruczolak przysadki jest chorobą wielostronną, trudną do zdiagnozowania na wczesnym etapie jej istnienia. Każdy indywidualny przypadek gruczolaka przysadki wymaga indywidualnego podejścia ze strony lekarza prowadzącego. Najważniejszą rzeczą, którą osoba, która napotkała taki problem, powinna wiedzieć, że gruczolak przysadki jest uleczalny!

Neurochirurg, Ph.D. Andrei Zuev mówi o tym, czym jest gruczolak przysadki, o jego objawach, zasadach diagnozy i leczenia:

Gruczolak przysadki: przyczyny, oznaki, usuwanie, niż niebezpieczne

Gruczolak przysadki uważany jest za najczęstszy łagodny nowotwór tego narządu i spośród wszystkich nowotworów mózgu, według różnych źródeł, stanowi on do 20% przypadków. Taki wysoki odsetek rozpowszechnienia patologii wynika z częstego bezobjawowego przebiegu, kiedy wykrycie gruczolaka staje się przypadkowym odkryciem.

Gruczolak to łagodny i powoli rosnący guz, ale jego zdolność do syntezy hormonów, wyciskania otaczających struktur i wywoływania poważnych zaburzeń neurologicznych sprawia, że ​​choroba czasami zagraża życiu pacjenta. Nawet niewielkie wahania poziomu hormonów mogą wywoływać różne zaburzenia metaboliczne z wyraźnymi objawami.

Przysadka to mała gruczoł umiejscowiony w regionie tureckiego siodła kości klinowej podstawy czaszki. Przedni płat nazywa się adenohypofizą, której komórki wytwarzają różne hormony: prolaktynę, somatotropinę, hormon pobudzający i hormon luteinizujący, który reguluje pracę jajników u kobiet, oraz hormon adrenokortykotropowy, który kontroluje nadnercze. Zwiększenie produkcji tego lub innego hormonu występuje, gdy tworzy się gruczolak - łagodny nowotwór z pewnych komórek adenohophii.

Kiedy wzrasta ilość hormonu, który powoduje nowotwór, poziom innych zmniejsza się z powodu kompresji reszty gruczołu przez guz.

W zależności od aktywności wydzielniczej, gruczolaki są produkowane hormonalnie i nieaktywne. Jeśli pierwsza grupa powoduje całe spektrum zaburzeń endokrynologicznych charakterystycznych dla danego hormonu ze wzrostem jego stężenia, druga grupa (nieaktywne gruczolaki) jest bezobjawowa przez długi czas, a ich objawy są możliwe tylko przy znaczących rozmiarach gruczolaka. Składają się z objawów kompresji struktur mózgu i niedoczynności przysadki, co jest skutkiem zmniejszenia pozostałych części przysadki pod naciskiem guza i zmniejszenia produkcji hormonów.

struktura przysadki mózgowej i wytwarzanych przez nią hormonów determinują naturę guza

Wśród gruczolaków produkujących hormony prawie połowa przypadków występuje w prolactinoma, gruczolaki somatotropowe stanowią do 25% nowotworów, a inne typy nowotworów występują dość rzadko.

Chorzy na gruczolaka przysadki są najczęściej osobami w wieku 30-50 lat. Zarówno mężczyźni, jak i kobiety są w równym stopniu dotknięci. We wszystkich przypadkach klinicznie istotnych gruczolaków, pacjent potrzebuje pomocy endokrynologa, a jeśli wykryte zostaną bezobjawowe neoplazmy, konieczna jest obserwacja dynamiczna.

Rodzaje gruczolaków przysadki

Cechy lokalizacji i funkcjonowania guza leżą u podstaw alokacji jego różnych odmian.

W zależności od aktywności wydzielniczej są:

  1. Gruczolaki produkujące hormon:
    1. prolactinoma;
    2. hormon wzrostu;
    3. tyreotropinoma;
    4. kortykotropiny;
    5. guz gonadotropowy;
  2. Nieaktywne gruczolaki, które nie uwalniają hormonów do krwi.

Rozmiar guza dzieli się na:

  • Microadenoma - do 10 mm.
  • Macroadenoma (więcej niż 10 mm).
  • Olbrzymie gruczolaki, których średnica sięga 40-50 mm lub więcej.

Duże znaczenie przypisuje się lokalizacji guza względem tureckiego siodła:

  1. Endosellar - guz znajduje się wewnątrz tureckiego siodła głównej kości.
  2. Suprasellar - rośnie gruczolak.
  3. Infrasellar (dół).
  4. Retrosellar (tylny).

Jeśli nowotwór wydziela hormony, ale prawidłowa diagnoza nie jest ustalona z jakiegokolwiek powodu, kolejnym etapem w przebiegu choroby będzie upośledzenie wzroku i zaburzenia neurologiczne, a kierunek rozwoju gruczolaka będzie determinował nie tylko charakter objawów, ale także wybór metody leczenia.

Przyczyny gruczolaka przysadki mózgowej

Przyczyny pojawienia się gruczolaków przysadki są nadal badane, a do czynników prowokujących należą:

  • Zmniejszenie czynności obwodowych węzłów chłonnych, skutkujące zwiększoną pracą przysadki mózgowej, rozwija się jej hiperplazja i powstaje gruczolak;
  • Urazowe uszkodzenie mózgu;
  • Infekcyjno-zapalne procesy mózgu (zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych, gruźlica);
  • Wpływ niekorzystnych czynników podczas ciąży;
  • Długotrwałe stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych.

Nie udowodniono związku gruczolaka przysadki z dziedziczną predyspozycją, jednak guz jest częściej diagnozowany u osób z innymi dziedzicznymi postaciami patologii endokrynologicznej.

Manifestacje i diagnostyka gruczolaka przysadki

Objawy gruczolaka przysadki są różnorodne i są związane z naturą hormonów wytwarzanych przez guzy wydzielające, jak również z kompresją otaczających struktur i nerwów.

W klinice nowotworów adenohypozy wyróżnia się zespół okulistyczny-neurologiczny, endokrynny i kompleks radiologicznych objawów nowotworów.

Zespół oczny-neurologiczny jest spowodowany wzrostem objętości nowotworu, który ściska otaczające tkanki i struktury, w wyniku czego:

  1. Ból głowy;
  2. Zaburzenia widzenia - podwójne widzenie, zmniejszona ostrość wzroku, aż do całkowitej utraty.

Ból głowy jest często matowy, zlokalizowany w okolicy czołowej lub czasowej, środki przeciwbólowe rzadko przynoszą ulgę. Ostry wzrost bólu może być spowodowany krwotokiem w tkance nowotworu lub przyspieszeniem jego wzrostu.

Zaburzenia widzenia są charakterystyczne dla dużych guzów, które ściskają nerwy wzrokowe i ich krzyże. Po osiągnięciu formacji 1-2 cm atrofii nerwów wzrokowych aż do ślepoty jest możliwe.

Zespół endokrynny związany jest ze zwiększeniem lub odwrotnie, zmniejszeniem czynności hormonalnej przysadki mózgowej, a ponieważ ten narząd ma działanie stymulujące na inne gruczoły obwodowe, objawy są zwykle związane ze zwiększeniem ich aktywności.

Prolactinoma

Prolactinoma jest najczęstszym typem gruczolaka przysadki, w którym kobiety charakteryzują się:

  • Przerwanie cyklu menstruacyjnego aż do braku miesiączki (brak miesiączki);
  • Mleczniczka (spontaniczne wydzielanie mleka z gruczołów mlecznych);
  • Niepłodność;
  • Przyrost wagi;
  • Łojotok;
  • Wzrost włosów typu męskiego;
  • Zmniejszenie libido i aktywności seksualnej.

W przypadku prolactinoma u mężczyzn występuje z reguły kompleks objawów ocznych i neurologicznych, do którego dodaje się impotencję, mlekotok i wzrost gruczołów sutkowych. Ponieważ objawy te rozwijają się raczej powoli, a zmiany funkcji seksualnej dominują, taki guz przysadki u mężczyzn nie zawsze jest podejrzewany, dlatego często jest wykryty w dość dużych rozmiarach, podczas gdy u kobiet jasny obraz kliniczny wskazuje na możliwą zmianę adenohypofizy na etapie miażdżycy.

Kortykotropina

Kortykotropinoma produkuje znaczną ilość hormonu adrenokortykotropowego, który ma stymulujący wpływ na kory nadnerczy, więc klinika ma wyraźne oznaki hiperkortyzacji i składa się z:

  1. Otyłość;
  2. Pigmentacja skóry;
  3. Pojawienie się czerwono-fioletowych rozstępów na skórze brzucha i ud;
  4. Wzrost włosów u mężczyzn u kobiet i wzrost owłosienia u mężczyzn;
  5. Zaburzenia psychiczne są powszechne w tego typu nowotworze.

jakie narządy i na które hormony wpływa przysadka mózgowa

Kompleks zaburzeń korowo-pirotynowych nazywany jest chorobą Itsenko-Cushinga. Kortykotropinoma jest bardziej podatna na nowotwory złośliwe i przerzuty niż inne typy gruczolaków.

Gruczolak somatotropowy

Gruczolak somatotropowy przysadki wydziela hormon, który powoduje gigantyzm, gdy guz pojawia się u dzieci, a akromegalia u dorosłych.

Gigantyzmu towarzyszy intensywny wzrost całego ciała, tacy pacjenci mają wyjątkowo wysoką wysokość, długie kończyny, a zaburzenia czynnościowe związane z szybkim niekontrolowanym wzrostem całego ciała są możliwe w narządach wewnętrznych.

Akromegalia objawia się wzrostem wielkości poszczególnych części ciała - rąk i stóp, struktur twarzy, a wzrost pacjenta pozostaje niezmieniony. Często somatotropinom towarzyszy otyłość, cukrzyca i patologia gruczołu tarczycy.

Thyrothropinomy

Thyrotropin przypisuje się rzadkim odmianom nowotworów adenohophofii. Wytwarza hormon, który wzmaga aktywność tarczycy, co prowadzi do nadczynności tarczycy: utrata masy ciała, drżenie, pocenie się i nietolerancja ciepła, chwiejność emocjonalna, płaczliwość, tachykardia itp.

Gonadotropinoma

Gonadotropinoma syntetyzuje hormony, które mają stymulujący wpływ na gruczoły płciowe, ale klinika takich zmian często nie jest wyrażana i może polegać na zmniejszeniu czynności seksualnej, niepłodności, impotencji. Objawy okulistyczne i neurologiczne wysuwają się na pierwszy plan spośród objawów nowotworu.

W przypadku dużych gruczolaków, tkanka nowotworowa ściska nie tylko struktury nerwowe, ale także pozostałą parenchymę samego gruczołu, w którym zaburzona jest synteza hormonów. Spadek produkcji hormonów adenohypoficznych nazywany jest niedoczynnością przysadki i objawia się osłabieniem, zmęczeniem, upośledzeniem węchu, zmniejszeniem czynności seksualnej i niepłodnością, objawami niedoczynności tarczycy itp.

Diagnostyka

Aby podejrzewać nowotwór, lekarz musi przeprowadzić serię badań, nawet jeśli obraz kliniczny jest wyrażony i dość charakterystyczny. Oprócz określenia poziomu hormonów przysadki mózgowej, badanie rentgenowskie tureckiego obszaru siodła, gdzie można wykryć charakterystyczne objawy nowotworu: obejście dna tureckiego siodła, zostanie przeprowadzone zniszczenie tkanki głównej kości (osteoporozy). CT i MRI dostarczają bardziej szczegółowych informacji, ale jeśli guz jest bardzo mały, nie można go wykryć nawet najnowszymi i najbardziej precyzyjnymi metodami.

W przypadku zespołu okulistyczno-neurologicznego, pacjent z charakterystycznymi dolegliwościami może przyjść na spotkanie z okulistą, który przeprowadzi odpowiednie badanie, pomiar ostrości wzroku i badanie dna oka. Ciężkie objawy neurologiczne powodują, że pacjent zwraca się do neurologa, który po zbadaniu i rozmowie z pacjentem może podejrzewać uszkodzenie przysadki mózgowej. Wszyscy pacjenci, niezależnie od dominującej klinicznej ekspresji choroby, powinni być obserwowani przez endokrynologa.

duży gruczolak przysadki na obrazie diagnostycznym

Konsekwencje gruczolaka przysadki są zależne od wielkości guza w momencie jego wykrycia. Co do zasady, przy odpowiednim leczeniu, pacjenci powracają do normalnego życia pod koniec okresu rehabilitacji, ale jeśli guz jest duży, wymagający szybkiego usunięcia, konsekwencje mogą być uszkodzeniem tkanki nerwowej mózgu, zaburzeniem krążenia mózgowego, wyciekiem CSF przez kanał nosowy, powikłaniami infekcyjnymi. Zaburzenia wzroku mogą odzyskać w obecności mikroukładów, które nie prowadzą do znacznej kompresji nerwów wzrokowych i ich zaniku.

W przypadku utraty wzroku i zaburzeń endokrynno-metabolicznych nie są eliminowane po operacji lub przepisaniu terapii hormonalnej, pacjent traci zdolność do pracy i jest niepełnosprawny.

Leczenie gruczolaka przysadki

Leczenie gruczolaka przysadki zależy od rodzaju nowotworu, wielkości, objawów klinicznych i wrażliwości na ten lub inny typ ekspozycji. Jego skuteczność zależy od stadium choroby i nasilenia zaburzeń endokrynologicznych.

Obecnie używane:

  • Terapia lekowa;
  • Zastąpienie leczenia lekami hormonalnymi;
  • Chirurgiczne usunięcie nowotworu;
  • Radioterapia.

Leczenie zachowawcze

Leczenie farmakologiczne jest zwykle zalecane dla małych rozmiarów nowotworów i tylko po dokładnym zbadaniu pacjenta. Jeśli guz jest pozbawiony odpowiednich receptorów, leczenie zachowawcze nie da wyników, a jedynym wyjściem będzie chirurgiczne lub radiologiczne usunięcie guza.

Leczenie farmakologiczne jest uzasadnione tylko w przypadku niewielkich rozmiarów nowotworów i braku objawów zaburzeń widzenia. Jeśli guz jest duży, wykonuje się go przed operacją w celu poprawy stanu pacjenta przed zabiegiem lub po nim w ramach terapii zastępczej.

Najbardziej skutecznym leczeniem jest prolaktyna, która produkuje hormon prolaktyny w dużych ilościach. Recepta leków z grupy dopaminomimetyki (parlodel, kabergolina) ma dobry efekt terapeutyczny, a nawet pozwala na wykonanie bez operacji. Kabergolina jest uważana za lek nowej generacji, może nie tylko zmniejszyć nadprodukcję prolaktyny i rozmiar guza, ale także przywrócić funkcje seksualne i wydajność plemników u mężczyzn z minimalnymi skutkami ubocznymi. Leczenie zachowawcze jest możliwe przy braku postępującego pogorszenia wzroku, a jeśli jest ono wykonywane przez młodą kobietę planującą ciążę, wówczas zażywanie leków nie będzie przeszkodą.

W przypadku guzów somatotropowych stosuje się analogi somatostatyny, tyreostatyki są przepisywane z powodu tyreotoksykozy, aw chorobie Itsenko-Cushinga wywołanej przez gruczolaka przysadki skuteczne są pochodne aminoglutetymidu. Warto zauważyć, że w dwóch ostatnich przypadkach terapia lekami nie może być stała, ale służy jedynie jako etap przygotowawczy do późniejszej operacji.

Skutki uboczne zażywania narkotyków mogą być:

  1. Nudności, wymioty, zaburzenia dyspeptyczne;
  2. Zaburzenia o charakterze neurologicznym (zawroty głowy, omamy, splątanie, drgawki, ból głowy i zapalenie wielonerwutowe);
  3. Zmiany w badaniu krwi - leukopenia, agranulocytoza, trombocytopenia.

Leczenie chirurgiczne

Dzięki nieskuteczności lub niemożliwości leczenia zachowawczego lekarze stosują chirurgiczne leczenie gruczolaków przysadki. Złożoność ich usuwania wiąże się ze specyfiką lokalizacji w pobliżu struktur mózgu i trudnościami z szybkim dostępem do guza. Kwestia leczenia chirurgicznego i wyboru jego konkretnej opcji jest przeprowadzana przez neurochirurga po szczegółowej ocenie stanu pacjenta i charakterystyki guza.

Współczesna medycyna ma mało inwazyjne i nieinwazyjne metody leczenia gruczolaków przysadki, co pozwala w wielu przypadkach uniknąć bardzo traumatycznych i niebezpiecznych w zakresie rozwoju powikłań kraniotomii. Tak więc stosuje się chirurgię endoskopową, radiochirurgię i zdalne usuwanie guza przy użyciu cyber-noża.

interwencja endoskopowa w przypadku gruczolaka przysadki

Endoskopowe usunięcie gruczolaka przysadki wykonuje się przez dostęp przezskórny, gdy chirurg wprowadza sondę i instrumenty przez kanał nosowy i zatokę główną (przeznaskórkową adenomektomię), a przebieg adenomektomii monitoruje się na monitorze. Operacja jest minimalnie inwazyjna, nie wymaga nacięć, a zwłaszcza otwarcia jamy czaszkowej. Skuteczność leczenia endoskopowego osiąga 90% przy małych guzach i zmniejsza się wraz ze wzrostem wielkości guza. Oczywiście dużych guzów nie można usunąć w ten sposób, dlatego zwykle stosuje się je w przypadku gruczolaków o średnicy nie większej niż 3 cm.

Rezultatem endoskopowej adenomektomii powinno być:

  • Usunięcie guza;
  • Normalizacja tła hormonalnego;
  • Eliminacja wad wzroku.

Powikłania są dość rzadkie, między innymi możliwe krwawienie, upośledzony krążenie płynu mózgowo-rdzeniowego, uszkodzenie tkanki mózgowej i zakażenie z późniejszym zapaleniem opon mózgowych. Lekarz zawsze ostrzega pacjenta o prawdopodobnych konsekwencjach operacji, ale ich minimalne prawdopodobieństwo nie jest powodem do odmowy leczenia, bez którego choroba ma bardzo poważne rokowanie.

Okres pooperacyjny po śródnabłonkowym usunięciu gruczolaka często przebiega pomyślnie, a już po 1-3 dniach po zabiegu pacjent może zostać wypisany ze szpitala pod nadzorem endokrynologa w miejscu zamieszkania. W celu korekcji ewentualnych zaburzeń endokrynologicznych w okresie pooperacyjnym można przeprowadzić hormonalną terapię zastępczą.

Tradycyjne leczenie za pomocą dostępu przezczaszkowego jest coraz rzadziej stosowane, dając miejsce minimalnie inwazyjnym zabiegom. Usunięcie gruczolaka przez trepanację czaszki jest bardzo traumatyczne i wiąże się z dużym ryzykiem powikłań pooperacyjnych. Nie można się jednak bez niego obejść, jeśli guz jest duży, a znaczna jego część znajduje się powyżej siodła tureckiego, a także dużych guzów asymetrycznych.

W ostatnich latach coraz częściej stosuje się tzw. Radiochirurgię (cyber-knife, gamma-knife), która jest raczej metodą leczenia radiacyjnego niż samą operacją chirurgiczną. Absolutna nieinwazyjność i zdolność oddziaływania na głęboko osadzone formacje nawet małych rozmiarów są uważane za jego niewątpliwą zaletę.

Podczas leczenia radiochirurgicznego promieniowanie o niskiej intensywności skupia się na tkance nowotworowej, podczas gdy dokładność ekspozycji sięga 0,5 mm, więc ryzyko uszkodzenia otaczających tkanek jest zminimalizowane. Guz usuwa się pod stałym monitorowaniem za pomocą tomografii komputerowej lub MRI. Ponieważ metoda jest sprzężona, choć z małym, ale wciąż napromieniowanym, jest zwykle stosowana w przypadku nawrotów nowotworowych, a także do usuwania małych pozostałości tkanki nowotworowej po leczeniu chirurgicznym. Przypadkiem pierwotnego zastosowania radiochirurgii może być odmowa wykonania operacji lub jej niemożliwość ze względu na poważny stan i obecność przeciwwskazań.

Celem leczenia radiochirurgicznego jest zmniejszenie wielkości guza i normalizacja parametrów endokrynologicznych. Zaletami tej metody są:

  1. Nieinwazyjne i bez potrzeby usuwania bólu;
  2. Może być przeprowadzona bez hospitalizacji;
  3. Pacjent powraca do normalnego życia już następnego dnia;
  4. Brak powikłań i zerowa śmiertelność.

Efekt radioterapii nie występuje natychmiast, ponieważ guz nie jest mechanicznie nam znany i może minąć kilka tygodni, zanim komórki nowotworowe umrą w strefie napromieniania. Ponadto metoda ta ma ograniczone zastosowanie w przypadku dużych guzów, ale następnie jest połączona z zabiegiem chirurgicznym.

Połączenie metod leczenia zależy od typu gruczolaka:

  • W przypadku prolactinoma jest zalecana pierwsza terapia lekowa, z jej nieskutecznością stosuje się chirurgiczne usunięcie. W przypadku dużych guzów operację uzupełnia radioterapia.
  • W przypadku gruczolaków somatotropowych korzystne jest usunięcie mikrochirurgiczne lub radioterapia, a jeśli guz jest duży, otaczające struktury mózgu, tkanka orbity, kiełkują, a następnie są uzupełniane promieniowaniem gamma i leczeniem medycznym.
  • W przypadku leczenia kortykotropiną, ekspozycja na promieniowanie jest zwykle wybierana jako główna metoda. W przypadku ciężkiej choroby przepisuje się chemioterapię, a nawet usunięcie nadnerczy w celu zmniejszenia skutków hiperkortyzolizmu, a następnym krokiem jest napromienianie zaatakowanego przysadki mózgowej.
  • W przypadku tyreotropinom i gonadotropinoma leczenie rozpoczyna się od hormonalnej terapii zastępczej, uzupełniając ją chirurgicznie lub radioterapią, jeśli to konieczne.

Im skuteczniejsze jest leczenie każdego gruczolaka przysadki, tym wcześniej pacjent trafia do lekarza, dlatego gdy pojawiają się pierwsze oznaki choroby, należy jak najszybciej zwrócić się do specjalisty o objawy ostrzegawcze dotyczące zaburzeń endokrynologicznych lub wzrokowych. Pierwszą rzeczą do zrobienia jest skonsultowanie się z endokrynologiem, który skieruje cię do badania i określi plan dalszego leczenia, który, jeśli to konieczne, obejmuje neurochirurgów i radioterapeutów.

Rokowanie po usunięciu gruczolaków przysadki jest najczęściej korzystne, okres pooperacyjny z minimalnie inwazyjnymi interwencjami jest łatwy, a ewentualne zaburzenia endokrynologiczne można skorygować, przepisując leki hormonalne. Im mniejszy guz, tym łatwiej pacjent toleruje leczenie i tym mniejsze prawdopodobieństwo wystąpienia jakichkolwiek powikłań.

Gruczolak przysadki

Gruczolak przysadki mózgowej - guz o łagodnym charakterze, pochodzący z gruczołowej tkanki przedniego płata przysadki mózgowej. Klinicznie gruczolak przysadki charakteryzuje Opthalmo-neurologicznym (bóle głowy, zaburzenia okoruchowe, podwójne widzenie, pole widzenia) i endokrynologiczne i zespół metaboliczny, w którym, w zależności od rodzaju gruczolaków przysadki może wystąpić gigantyzm i akromegalia, wydzielanie, dysfunkcji seksualnych, hiperkortyzolemii, hipo- - lub nadczynność tarczycy, hipogonadyzm. Rozpoznanie gruczolaka przysadki dokonuje się na podstawie danych rentgenowskich i tomografii komputerowej siodła tureckiego, MRI i angiografii mózgu, badań hormonalnych i badania okulistycznego. Gruczolak przysadki leczy się za pomocą ekspozycji na promieniowanie, metodą radiochirurgiczną, jak również przez usunięcie przezczaszkowe lub przezczaszkowe.

Gruczolak przysadki

Przysadka mózgowa znajduje się w dnie tureckiego siodła u podstawy czaszki. Ma 2 płaty: przedni i tylny. Gruczolak przysadki - guz przysadki pochodzący z tkanek przedniego płata. Wytwarza 6 hormonów regulujących funkcjonowanie gruczołów dokrewnych: tyreotropina (TSH), hormon wzrostu (GH), folitropiny, prolaktyny, Lutropina i hormon adrenokortykotropowy (ACTH). Według statystyk gruczolak przysadki stanowi około 10% wszystkich guzów śródczaszkowych stwierdzonych w praktyce neurologicznej. Najczęstszy gruczolak przysadki występuje u osób w średnim wieku (30-40 lat).

Klasyfikacja gruczolaka przysadki

Neurologia kliniczna dzieli gruczolaki przysadki na dwie duże grupy: nieaktywną hormonalnie i hormonalnie aktywną. Gruczolak przysadki z pierwszej grupy nie ma zdolności wytwarzania hormonów i dlatego pozostaje pod jurysdykcją tylko neurologii. Gruczolak przysadki drugiej grupy, podobnie jak tkanki przysadki mózgowej, produkuje hormony przysadki i jest również przedmiotem badań endokrynologicznych. W zależności od hormonów wydzielanych hormonalnie czynne gruczolaki przysadki sklasyfikowane jako: somatotropowe (somatotropinomy), prolaktyna (prolaktynoma) kortikotropnye (kortikotropinomy), tarczycy (tireotropinomy) gonadotropinę (gonadotropinoma).

W zależności od wielkości gruczolak przysadki może odnosić się do mikrourazów - guzów o średnicy do 2 cm lub makrogruczolaków o średnicy większej niż 2 cm.

Przyczyny gruczolaka przysadki

Etiologia i patogeneza gruczolaka przysadki we współczesnej medycynie pozostają przedmiotem badań. Uważa się, że gruczolak przysadki może wystąpić po ekspozycji prowokowania czynników jak traumatyczne uszkodzenia mózgu, infekcje neuronowych (gruźlica, Kiła mózgowo-rdzeniowa, brucelozy, polio, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych, ropień mózgu, malarii mózgowej, etc.), negatywne skutki dla płodu okresie jego rozwój prenatalny. Ostatnio zauważono, że gruczolak przysadki u kobiet wiąże się z długotrwałym stosowaniem doustnych preparatów antykoncepcyjnych.

Badania wykazały, że w niektórych przypadkach gruczolak przysadki występuje w wyniku zwiększonej stymulacji podwzgórzowej przysadki mózgowej, co jest odpowiedzią na pierwotny spadek aktywności hormonalnej obwodowych gruczołów dokrewnych. Podobny mechanizm występowania gruczolaka można zaobserwować na przykład w pierwotnym hipogonadyzmie i niedoczynności tarczycy.

Objawy gruczolaka przysadki

Klinicznie gruczolak przysadki objawia się kompleksem objawów okulistyczno-neurologicznych związanych z ciśnieniem rosnącego guza na strukturach wewnątrzczaszkowych zlokalizowanych w regionie tureckiego siodła. Jeśli gruczolak przysadki jest hormonalnie aktywny, zespół endokrynny może wysunąć się na pierwszy plan w swoim obrazie klinicznym. Jednocześnie zmiany stanu pacjenta często nie są związane z nadmierną produkcją samego zwrotnego hormonu przysadkowego, ale z aktywacją docelowego narządu, na którym działa. Objawy zespołu endokrynnej wymiany zależą bezpośrednio od natury guza. Z drugiej strony gruczolakowi przysadki mogą towarzyszyć objawy niewydolności przysadki, które rozwijają się w wyniku zniszczenia tkanki przysadki przez rosnący guz.

Okulistyczny zespół neurologiczny

Objawy okulistyczno-neurologiczne towarzyszące gruczolakowi przysadki są w dużej mierze zależne od kierunku i zakresu jego wzrostu. Z reguły obejmują one bóle głowy, zmiany w polu widzenia, podwójne widzenie i zaburzenia okoruchowe. Ból głowy wynika z nacisku wywieranego przez gruczolaka przysadki na tureckie siodło. Ma nudny charakter, nie zależy od pozycji ciała i nie towarzyszy mu mdłości. Pacjenci z gruczolakiem przysadki często skarżą się, że nie zawsze udaje im się złagodzić bóle głowy przy pomocy środków przeciwbólowych. Ból głowy towarzyszący gruczolakowi przysadki jest zwykle zlokalizowany w rejonie czołowym i skroniowym, jak również za orbitą. Być może gwałtowny wzrost bólu głowy, który wiąże się albo z krwotokiem w tkance nowotworowej, albo z jego intensywnym wzrostem.

Ograniczenie pola widzenia spowodowane jest tłumieniem rozwijającego się gruczolaka skurczu wzrokowego zlokalizowanego w regionie tureckiego siodła pod przysadką mózgową. Długotrwały gruczolak przysadki może prowadzić do rozwoju atrofii nerwu wzrokowego. Jeśli gruczolak przysadki rośnie w kierunku poprzecznym, to z czasem ściska gałęzie nerwów czaszkowych III, IV, VI i V. W rezultacie dochodzi do naruszenia funkcji okulomotorycznej (oftalmoplegia) i podwójnego widzenia (diplopia). Być może spadek ostrości wzroku. Jeśli gruczolak przysadki wykiełkuje dno tureckiego siodła i rozszerza się do zatoki sitowatej lub klinowej, pacjent ma zatkany nos, który naśladuje klinikę zapalenia zatok lub guzów nosowych. Wzrost gruczolaka przysadki w górę powoduje uszkodzenie struktur podwzgórza i może prowadzić do rozwoju upośledzonej świadomości.

Endocrine-exchange syndrome

Somatotropinoma - gruczolak przysadki, który produkuje GH, u dzieci wykazuje objawy gigantyzmu, u dorosłych - akromegalię. Oprócz charakterystycznych zmian w szkielecie, u pacjentów może rozwinąć się cukrzyca i otyłość, powiększona tarczycy (wola rozlana lub guzkowa), zwykle nie towarzyszą jej zaburzenia czynnościowe. Często pojawia się hirsutyzm, nadmierna potliwość, zwiększona tłusta skóra i pojawienie się brodawek, brodawczaków i znamion. Być może rozwój polineuropatii, któremu towarzyszy ból, parestezja i obniżona wrażliwość obwodowych części kończyn.

Prolactinoma - gruczolak przysadki wydzielający prolaktynę. U kobiet towarzyszy temu naruszenie cyklu miesiączkowego, mlekotoku, braku miesiączki i niepłodności. Objawy te mogą występować w kompleksie lub obserwować je w izolacji. Około 30% kobiet z prolactinoma cierpi na łojotok, trądzik, nadmierne owłosienie, umiarkowanie ciężką otyłość, anorgazję. U mężczyzn na pierwszy plan wysuwają się symptomy oczne i neurologiczne, wobec których obserwuje się mlekotok, ginekomastię, impotencję i zmniejszenie libido.

Kortykotropina - gruczolak przysadki, który produkuje ACTH, wykrywa się w prawie 100% przypadków choroby Itsenko-Cushinga. Guz objawia się klasycznymi objawami hiperkortyzolizmu, który jest wzmacniany przez pigmentację skóry w wyniku zwiększonej produkcji wraz z ACTH i hormonem stymulującym melanocyty. Nieprawidłowości psychiczne są możliwe. Cechą tego typu gruczolaków przysadki jest skłonność do złośliwej transformacji, a następnie przerzutów. Wczesny rozwój poważnych zaburzeń endokrynologicznych przyczynia się do identyfikacji guza przed pojawieniem się objawów okulistyczno-neurologicznych związanych z jego powiększeniem.

Tyreotropinoma to gruczolak przysadki wydzielający TSH. Jeśli ma charakter pierwotny, przejawia objawy nadczynności tarczycy. Jeśli wystąpi ponownie, obserwuje się niedoczynność tarczycy.

Gonadotropinoma - gruczolak przysadki, który wytwarza hormony gonadotropowe, ma niespecyficzne objawy i jest wykrywany głównie przez obecność typowych objawów okulistyczno-neurologicznych. W jej obrazie klinicznym hipogonadyzm można łączyć z mlekotokiem, spowodowanym nadmiernym wydzielaniem prolaktyny z tkanek przysadki otaczających gruczolaka.

Rozpoznanie gruczolaka przysadki

Pacjenci, u których gruczolak przysadki towarzyszy wyraźnemu zespołowi okulistyczno-neurologicznemu, z reguły szukają pomocy neurologa lub okulisty. Pacjenci, u których gruczolak przysadki przejawia się przez zespół endokrynny, częściej trafiają do endokrynologa. W każdym przypadku pacjenci z podejrzeniem gruczolaka przysadki powinni być zbadani przez wszystkich trzech specjalistów.

W celu wizualizacji gruczolaka wykonuje się rentgenogram tureckiego siodła, który ujawnia oznaki kości: osteoporozę z uszkodzeniem grzbietu tureckiego siodła, typową bi-konturowość dna. Dodatkowo wykorzystywany jest pneumatyczny wagon cysterny, który determinuje przemieszczenie cystern chiasmatycznych z ich normalnej pozycji. Dokładniejsze dane można uzyskać podczas skanowania TK czaszki i MRI mózgu, TK skanowania tureckiego siodła. Jednak około 25-35% gruczolaków przysadki jest tak małych, że ich wizualizacja zawodzi nawet przy nowoczesnych możliwościach tomograficznych. Jeśli istnieją podstawy, aby sądzić, że gruczolak przysadki rośnie w kierunku zatoki jamistej, zaleca się angiografię mózgu.

Ważne w diagnozie badań hormonalnych. Oznaczanie stężenia hormonów przysadkowych we krwi jest wytwarzane za pomocą określonej metody radiologicznej. W zależności od objawów określa się również hormony wytwarzane przez obwodowe gruczoły dokrewne: kortyzol, T3, T4, prolaktynę, estradiol, testosteron.

Zaburzenia okulistyczne towarzyszące gruczolakowi przysadki są wykrywane podczas badania okulistycznego, perymetrii i kontroli ostrości wzroku. Aby wykluczyć chorobę oczu, należy wykonać oftalmoskopię.

Leczenie gruczolaka przysadki

Leczenie zachowawcze można stosować głównie w odniesieniu do małej wielkości prolaktyny. Jest on prowadzony przez antagonistów prolaktyny, na przykład bromokryptynę. W przypadku małych gruczolaków można zastosować metody radiacyjne wpływające na nowotwór: gamma-terapię, zdalne promieniowanie lub terapię protonową, radiochirurgię stereotaktyczną - podawanie substancji radioaktywnej bezpośrednio do tkanki nowotworowej.

Pacjenci, u których gruczolak przysadki jest duży i (lub towarzyszą mu powikłania) (krwotok, zaburzenia widzenia, tworzenie się torbieli mózgu) powinien skonsultować się z neurochirurgiem, aby rozważyć możliwość leczenia chirurgicznego. Operację usunięcia gruczolaka można przeprowadzić metodą donosową z użyciem technik endoskopowych. Gruczolakowate można usuwać metodą przezczaszkową - poprzez trepanowanie czaszki.

Rokowanie przy gruczolaku przysadki

Gruczolak przysadki jest łagodnym nowotworem, ale ze wzrostem wielkości, podobnie jak inne nowotwory mózgu, przyjmuje złośliwy przebieg z powodu kompresji anatomicznych struktur otaczających go. Wielkość guza wynika również z możliwości jego całkowitego usunięcia. Gruczolak przysadki o średnicy większej niż 2 cm wiąże się z prawdopodobieństwem nawrotu pooperacyjnego, które może wystąpić w ciągu 5 lat po usunięciu.

Rokowanie gruczolaka zależy również od jego rodzaju. Tak więc w przypadku mikrokortykotropinoma u 85% pacjentów dochodzi do całkowitego przywrócenia funkcji hormonalnej po leczeniu chirurgicznym. U pacjentów z somatotropinomą i prolactinoma wskaźnik ten jest znacznie niższy - 20-25%. Według niektórych danych, średnio po zabiegu chirurgicznym, odzysku obserwuje się u 67% pacjentów, a liczba nawrotów wynosi około 12%. W niektórych przypadkach z krwotokiem w gruczole pojawia się samo-gojenie, które najczęściej obserwuje się w prolactinoma.

Dodatkowe Artykuły O Tarczycy

18.06.2017, Svetlana, 57 latZaakceptowane leki: Concor, enalapril, pięciornikWnioski EKG, USG, inne badania: EKG jest prawidłowe. Badania krwi są normalne.

Jednym z pierwiastków śladowych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania ludzkiego ciała jest żelazo. Jest obecny w składzie białek (mioglobiny, hemoglobiny itp.), Różnych enzymów.

Czasami lekarz może poprosić pacjenta o poddanie się testowi na przeciwciała przeciwko GAD (gadowi). Taka procedura ma miejsce w przypadku podejrzenia rozwoju cukrzycy insulinozależnej lub patologii układu nerwowego.